Samen verduurzamen in Eemnes

Het bewonersinitiatief Eemnes Energie wil duizend woningen in de Noordbuurt aardgasvrij en duurzaam maken. Samen met partners is al bedacht hoe dat kan. Maar voor er echt gestart kan worden, is er nog heel wat missiewerk te doen.

 

De Noordbuurt bestaat uit woningen uit de jaren zeventig. Juist in die leeftijdscategorie is duurzaamheidswinst te behalen. En dat niet alleen. Verduurzaming kan gelijk opgaan met verhoging van het wooncomfort. Tocht, uit de vloer optrekkende kou, met de juiste maatregelen kan daar een eind aan komen.

 

Industriële aanpak
Omdat de Noordbuurt in meerderheid bestaat uit rijtjeshuizen, is een min of meer industriële aanpak mogelijk, zo is de verwachting. Tijdens een bewonersbijeenkomst in de zomer van 2018 schatte Peter van Drenth van Eemnes Energie in dat per dag één huis aardgasvrij gemaakt kan worden. “Omdat de woningen zo vergelijkbaar zijn, kun je gezamenlijk een heel rijtje huizen tegelijk aanpakken.”

 

Voorgeschiedenis
De kiem voor een duurzame Noordbuurt werd al in 2013 gelegd. De gemeente Eemnes organiseerde een avond over energiebesparing en -verspilling op basis van een warmtescan. Daarmee kon men laten zien dat er veel warmteverlies optreedt. Peter van Drenth: “Daarna is de gemeente gestart met het stimuleren van maatregelen om tot nul-op-de-meterwoningen te komen, maar dat bleek al snel heel ingewikkeld te zijn. De focus werd verlegd naar het aanjagen van energiebesparing. In februari 2016 is Eemnes Energie opgericht met financiële ondersteuning van de gemeente voor de opstartfase. Het is een coöperatie, van, voor en door burgers.”

 

Concrete oplossingen
“We hebben nog geen vastomlijnde doelstellingen in de zin van dat we een datum noemen waarop de Noordbuurt verduurzaamd zou moeten zijn. Het gaat er in deze fase vooral om dat we met elkaar in beweging komen”, vertelt Peter van Drenth. “Maar er wordt wel degelijk gewerkt aan concrete oplossingen. Klimaatmissie Nederland* heeft een aanpak ontwikkeld waarbij op een fabrieksmatige manier kan worden verduurzaamd. Daarin zijn een isolatiebedrijf, een installateur en een gevelspecialist betrokken. Via dit traject kunnen we een goede, snelle en betaalbare oplossing bieden.”

 

Laten zien dat het kan
“De eerste stap is om enthousiaste gebruikers te laten zien dat het kan. We hebben subsidie gekregen om de ontwikkeling van een modelwoning te begeleiden. We willen laten zien dat verduurzaming werkt in de praktijk en dat de bewoners er ook echt blij van worden. De kosten voor zo’n modelwoning hebben we nu inzichtelijk. Daarmee kunnen we ook berekenen wat de effecten op de maandlasten zijn. Daarbij moeten we niet alleen rekening houden met lagere energielasten, maar ook met een reservering voor onderhoud, de jaar-op-jaar kostenstijging van de energie. Het is in de praktijk wel lastig om een generieke berekening te maken. Ook al willen we de verduurzaming blok voor blok aanpakken, het gaat toch telkens om individuele bewoners met hun eigen belangen.”

 

Reacties uit de wijk
Net als elke wijk in Nederland kent de Noordbuurt voorlopers die liever morgen willen beginnen, mensen die afwachten en uitgesproken sceptici. Peter van Drenth: “Tijdens de laatste informatiebijeenkomst merkte je dat mensen reageren op het feit dat er veel wordt geschreven over aardgasvrij wonen en dat er allerlei alternatieven voor aardgas worden aangedragen. Dat, in combinatie met de boodschap dat je het allemaal zelf moet betalen, maakt mensen afwachtend. Tegelijkertijd blijkt in individuele gesprekken dat de kosten vaak niet de eerste prioriteit zijn. Dan komen aspecten als comfort, veiligheid en gezondheid ook naar voren.”

 

Gebouwgebonden financiering
“Het is voor de meeste mensen essentieel dat er financieringsmogelijkheden komen, waarbij de investering wordt gespreid over dertig jaar. Dat zou dan een gebouwgebonden financiering moeten zijn die bij verkoop mee kan gaan naar de nieuwe eigenaar. Ik ben nieuwsgierig naar een voorstel dat in Laren is geformuleerd. Daarbij is sprake van voorfinanciering door de gemeente en terugbetaling in dertig jaar met behulp van een zogeheten baatbelasting.”

 

Durfburgers
Peter van Drenth ziet de gasloze en duurzame Noordbuurt stapje voor stapje dichterbij komen. “Er zijn al projecten in de omgeving, die laten zien dat het mogelijk is. In deze fase hebben we enthousiaste en ondernemende mensen nodig. Durfburgers, zeg maar. Die mensen hebben we ook nodig om per wijk of per blok als ambassadeur op te treden. We hopen vanuit Eemnes Energie de betrokken burgers meer te mobiliseren, zodat mensen elkaar gaan opzoeken en samen praten over de wensen en mogelijkheden.”

 

*- Klimaatmissie Nederland is een samenwerkingsverband van lokale bouwers en installateurs, Ee’yoo, 033Energieloket en (internationale) fabrikanten, ondersteund door Provincie Utrecht, Economic Board Utrecht en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.